CÔN ĐẢO
HÒN NGỌC BIỂN ĐÔNG
Bút ký: Tùng Bách
Cách Vũng Tàu 87 hải lí, Cô Đảo là một trong 16 hòn thuộc quần đảo Côn Lôn (còn có tên là Côn Lôn lớn hay Phú Hải) - có tọa đọ địa lí 8 độ 42 vĩ bắc, 106 độ 39' kinh đông - là một trong tám đơn vị hành chính thuộc tỉnh bà Rịa Vũng tàu, nằm trên vùng biển Đông Nam của tổ quốc.
Côn Đảo có vị trí địa lí, an ninh quốc phòng đặc biệt quan trọng: gần khu vực khai thác dầu khí, gần đường hàng hải và hàng không quốc tế từ Bắc xuống Nam.
Đến Côn Đảo, đi bằng đường biển bạn có thể mua vé tàu khách bến Đầm với giá 150.000đ/ lượt. Xuất phát từ cảng cá cát Lở Vũng Tàu lúc 5h chiều (tuần hai chuyến). Sóng yên biển lặng thì khoảng 6h hoặc 6h30' sáng hôm sau bạn đã có mặt ở cảng Bến Đầm.
nếu đi đường chim - sân bay Tân Sơn Nhất sẽ phục vụ bạn tận tình chu đáo với giá vé 880.000đ/ lượt. Từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Côn Đảo chỉ mất 45 phút!
Xắm nắm mãi với hàng tá lí do, cuối cùng tôi cũng hạ được quyết tâm "vi hành Côn Đảo" một chuyến. Hai mươi hai năm rồi còn gì, kể từ lần đầu ra Côn Đảo năm 1986? Côn Đảo hôm nay chắc đã đổi thay nhiều!
Con tàu khách mang hiệu số 10CĐ rời cảng Cát Lở lúc 5h chiều ngày 19/9/2008. Cùng khoang số 6 với tôi là ông bạn thơ Đặng Xuân Mộc - kỹ sư khai thác dầu khí thuộc XN LDDK Vietsovpetro, ngoài ra còn có Trần Thanh Tâm - Viện trưởng Viện kiểm sát Huyện Côn Đảo và lão Toản làm ở trạm soát vé cầu Cỏ May, Toản tranh thủ ngày nghỉ ra thăm cậu quí tử đang thực thi nghĩa vụ quân sự ngoài ấy. Vậy là vừa đủ "tứ tửu". Uống rượu trên boong tàu giữa cảnh trời trăng mây nước, tôi dsám chắc vua Tàu chắc cũng chỉ sướng đến thế! Đá qua đá lại bốn tên cũng cưa đứt một chai 75, thế cũng đủ sương sương,chẳng dại gì quá lố rồi nhòe như cụ Lý Bạch, tỏm phát xuống biển giữa đêm hôm khuya khoắt thì có mà "thôi rồi bợm ơi"!
Đúng như dự đoán, tàu khách chúng tôi cập cảng Bến Đầm lúc 6h30' sáng 20/9. Tôi và Mộc là hành khách xuống tàu sau chót. Cứ thủng thẳng, ra Côn Đảo là để chơi chứ có buônbán, mánh mung gì đâu mà vội. Cảng Bến Đầm đón tàu khách thật rộn ràng. Các loại phương tiện chở khách, nào xe lớn, xe con, hon đa ôm... đâu ra đấy, ngay hàng thẳng lối, không có cảnh mồi chài chèo kéo, hiếp đáp khách như ta thường thấy ở một số bến xe, ga tàu trên đất liền. Ai thích chọn loại phương tiện nào cứ tự nhiên thoải mái như người Côn Lôn! Chỉ khoảng 15 phút sau chúng tôi đã có mặt tại trung tâm huyện lị Côn Đảo.
Lần đầu ra Đảo, chú em Mộc của tôi thích thú cười như Ăng Gô La, Mộc nắm tay tôi phấnchấn: Lói thật với bác nà em không ngờ chuyến đi của anh em mình nại êm chèo mát mái đến thế! Tôi bảo, chú quyết chí ra Côn Đảo lần này nà để thắp hương cho chị Sáu nên chị ấy cảm kích cái tấm nòng của chú, nên phò hộ dộ trùy cho trời yên biển lặng. Nghe nói những người chết trẻ là thiêng lắm! Còn bi chừ, chú nhận phòng khách sạn, rửa ráy rồi chay tịnh chút chút, xong anh em mình đến Nghĩa trang hàng Dương, bác tình nguyện làm hướng dẫn viên du lịch cho chú. Tôi tạm thời chiếm dụng chiếc xe máy của cô cháu dâu, chở Mộc đến viếng nghĩa trang Hàng Dương! Mộc bày biện lên mộ chị Sáu nào hoa, quả, nến, nhang... toàn những thứ từ đất liền mang ra, rồi chắp tay khấn vái lầm rầm hồi lâu, nước mắt ràn rụa! Nghĩa trang hàng Dương giờ đây trang nghiêm, sạch đẹp không thua kém gì nghĩa trang trường Sơn, phần lớn mộ chí ở đây đã có tên, năm sinh, ngày mất, quê hương, bản quán... khác nhiều so với lần đầu tôi đến đây!
***
Trước lúc ra Côn Đảo một ngày, Chủ tịch Hội nhà báo tỉnh - Trần Quang Huy nói với tôi: chú ra đó nếu có khó khăn gì, tỉ như nơi ăn chốn nghỉ hay tham quan thực tế lấy tư liệu... thì phôn cho bác, bác sẽ hỗ trợ chú bằng cách alô gửi gắm chú cho Doãn bí thư và chú Bình chủ tịch Huyện!
- Em cảm ơn bác nhiều! Tính em bác lạ gì, thích la cà bụi bặm, ra đó xem xem thế nào rồi hẵng tính! Đồng chí Doãn bí thư, đồng chí Bình chủ tịch cứ để dành đấy, lúc nào bí quá không thể phát huy hết nội lực em sẽ alô nhờ bác khấn "vừng ơi mở ra"! Trước nhất em tạm thời dùng chiêu của Tôn Ngộ Không. Đến đâu lạ cái lạ nước cứ việc thọc gậy như ý xuống đất cho thổ địa trồi lên mà tra hỏi! Bác có biết thổ địa xứ Côn Lôn là ai không? Không à? Thằng Thủ, Nguyễn Minh Thủ, hắn dân quê bọ, từng là công an khu vực thị xã Bà Rịa, nay là Trưởng Đài truyền thanh Côn Đảo. Thằng này lém lỉnh, biết hơi bị nhiều, lại có tài nhớ dai. Cứ túm lấy hắn khắc biết mọi chuyện!
***
- Thì cứ trăm phần trăm với em li này nữa đã rồi bác muốn xét hỏi gì thằng em xin thành thật khai báo! Nhưng trước tiên bác phải cho em biết mấy hôm rày bác đã đi được những đâu? Thấy được những gì? Côn Đảo hay dở ra làm sao? Em chỉ khai với bác những cái bác chưa nghe, chưa thấy, chưa biết thôi, kẻo rồi bác lại mắng cho "biết rồi, khổ lắm, nói mãi"!
- Thế này nhé, để chú khỏi mất thời gian, chú hãy kể cho bác nghe Côn Đảo của chú đã đang và sẽ làm gì,làm như thế nào với đề án phát triển Côn Đảo đến năm 2020 theo Quyết định 264 hồi tháng 10/2005 của Thủ tướng Chính phủ?
Trưởng Đài truyền thanh Nguyễn Văn Thủ giãy nảy như đỉa phải vôi: Sao bác không trực tiếp phỏng vấn ông Doãn, ông Bình? Hay chiều nay em đưa bác qua Ủy ban gặp ông Bình nhé?
Tôi nói với Thủ, nếu muốn gặp, phỏng vấn chủ tịch Bình thì lhỏi phiền đến chú. Bác vừa lai rai, vừa chuyện trò, đọc thơ cho vợ lẫn chồng ngài tri huyện nghe tại quán Tri Kỷ hồi chiều - tan cuộc thì tới đây! Bác nghĩ, đã có thổ địa Nguyễn Minh Thủ ở xứ Côn Lôn này rồi thì hà cớ gì "đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt"!
- Với bác, em đâu dám múa rìu qua mắt thợ. Em đã hứa thành thật khai báo là khai thành thật, biết tới đâu em "ngôn luận" tới đó. Bác có thể bật máy ghi âm bởi em có tật nói nhanh! Em bắt đầu đây:
Xây dựng Côn Đảo thành Khu kinh tế - du lịch và dịch vụ chất lượng cao gắn với bảo tồn, tôn tạo khu di tích cách mạng đặc biệt của Việt Nam và phát triển, nâng cao giá trị Vườn Quốc gia Côn Đảo.
Xây dựng Côn Đảo tương xứng với vị trí tiền tiêu, góp phần tích cực trong quá trình mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế, đảm bảo quốc phòng, an ninh, gắn kết chặt chẽ với cả vùng phía Nam Tổ quốc.
Phát triển Côn Đảo phải có tầm nhìn dài hạn, hướng tới hiện đại và trong thế ổn định, bền vững, có hiệu quả với những bước đi thích hợp, tạo thế đột phá ngay từ giai đoạn đầu, tạo điều kiện phát huy tiềm năng, lợi thế của Côn Đảo.
Trong giai đoạn đến năm 2020 phấn đấu đạt: Quy mô dân số khoảng 50 nghìn người; Thu nhập nội địa (GDP) bình quân đầu người khoảng từ 1800 -2000 USD; Khách du lịch dự kiến khoảng từ 500 -700 nghìn người/ năm.
Vấn đề kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh:Về điều kiện phát triển kinh tế- xã hội các đảo ở Việt Nam nói chung và Côn Đảo nói riêng đều có chung một đặc điểm khó khăn, cách trở. Nằm giữa biển khơi, nơi vị trí tiền tiêu của Tổ quốc; giao thông vận tải trở ngại; có phong cảnh đẹp; trình độ phát triển thấp hơn so với đất liền tính cùng thời điểm hiện nay và một vấn đề nữa là thiếu nhân lực có trình độ, có tay nghề cao. Từ đó, quan điểm ưu tiên phát triển các đảo của nhà nước ta là hết sức đúng đắn. Trong đó, điều quan trọng nhất là vấn đề phát triển kinh tế gắn với quốc phòng, an ninh nhằm tạo sức mạnh tại chỗ, trực tiếp trong việc phòng ngừa, ngăn chặn những biến cố có thể xảy ra ảnh hưởng đến chủ quyền lãnh hải quốc gia.
Khi tiến hành kêu gọi đầu tư nước ngoài, chúng ta cần xem xét về sự có mặt của càng nhiều quốc gia càng tốt. Tránh khuynh hướng cho một công ty lớn của một quốc gia nào đó tổng thầu sau đó kêu gọi các công ty trong nước của họ tham gia vào các lĩnh vực xây dựng và phát triển Côn Đảo. Đây cũng là một cách để bảo vệ chủ quyền quốc gia được tốt. Kinh nghiệm một số nước đang phát triển trên thế giới cho thấy: khi một khu vực lãnh thổ của họ có sự đan xen quyền lợi kinh tế của nhiều công ty đầu tư đến từ nhiều quốc gia thì trong trường hợp có những biến cố nhất định sẽ có được sự bảo vệ từ nhiều quốc gia khác nhau.
Mặt khác, khi xem xét tuyển chọn nhà đầu tư vào Côn Đảo cần có sự kiểm tra, thẩm định khắt khe hơn so với các địa phương khác ở đất liền. Nhất là kiểm tra, thẩm định về xuất xứ công ty và nguồn vốn; những vấn đề liên quan đến lĩnh vực quốc phòng, an ninh.
Ở Điều 3 Quyết định 264 của Thủ Tướng Chính phủ có ghi thế này: "Việc lựa chọn mô hình quản lý cho Côn Đảo phải hướng tới mô hình quản lý kiểu đô thị hiện đại, theo hai giai đoạn: trước mắt là mô hình quản lý hành chính cấp huyện quản lý trực tiếp đến tổ dân cư; khi có đủ điều kiện và yêu cầu thì áp dụng mô hình quản lý hành chính nhà nước đối với đô thị: toàn Đảo là một đô thị lớn, dưới đô thị là các phường".
Trên cơ sở đó ngay từ bây giờ nên cho Côn Đảo một mô hình quản lý đặc thù, phù hợp điều kiện về vị trí địa lý với một chức năng nhiệm vụ khả dĩ có thể giải quyết nhanh chóng những yêu cầu xây dựng và phát triển mà Đề án đã đặt ra.
Côn Đảo là huyện không có cấp xã, trực tiếp làm việc với khu dân cư. Dân số hiện nay là 6.000 người nhưng trong khoảng 10 năm nữa qui mô dân số khoảng 40-50.000 người, theo mục tiêu của Đề án. Trong khoảng thời gian ngắn đó, nếu mô hình quản lý hành chính phải tiến hành theo hai giai đoạn khác nhau là từ hành chính huyện tiến tới đô thị thì việc chuyển đổi phương thức quản lý rất phức tạp, nhất là thay đổi trong thực tiễn xã hội. Do vậy, có thể tính toán một mô hình theo hướng hiện đại ngay từ bây giờ để định hướng trong quá trình quản lý và xây dựng. Hơn nữa, khi đã định hướng theo mô hình quản lý đô thị hiện đại thì ý thức và hành vi trong việc tuân thủ pháp luật cũng như tham gia xây dựng, quản lý xã hội của cán bộ và nhân dân sẽ được hình thành sớm và có bài bản. Đồng thời nó sẽ tránh được sự tốn kém về thời gian và tiền bạc khi phải chuyển đổi từ văn bản hành chính đến hoạt động quản lý, điều hành và ý thức thực hiện của người dân sau này.
Tuy diện tích đất không nhiều, số cơ quan không đông nhưng có rất nhiều chủ thể quản lý với nhiều cấp, ngành khác nhau. Ví dụ, phần lớn diện tích thuộc về Vườn Quốc gia Côn Đảo và dưới sự quản lý trực tiếp của của UBND tỉnh; một phần khá lớn diện tích là hệ thống di tích lịch sử Côn Đảo được xếp hạng di tích quốc gia thuộc sở Văn hoá-Thông tin quản lý; trường trung học phổ thông lại thuộc sở Giáo dục-Đào tạo quản lý; rồi nhiều đơn vị lực lượng vũ trang cũng chịu sự quản lý của nhiều đầu mối khác nhau không thuộc huyện cũng không thuộc tỉnh; v.v. Như vậy, vừa có sự chia cắt vừa có sự trùng lắp, chồng lấn trong chỉ đạo, điều hành và quản lý. Hệ quả là: khi bàn bạc, triển khai thực hiện một nhiệm vụ nào đó liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, nhiều lĩnh vực tại Côn Đảo phải đồng thời báo cáo và xin ý kiến rất nhiều nơi khác nhau. Trong điều kiện cách trở, vấn đề này hết sức bất lợi, hạn chế hiệu quả công việc lại tốn kém nhiều thời gian và tiền bạc của nhà nước. Nhất là khi triển khai nhiều hoạt động vì quyền lợi chung mang tích cấp bách như thiên tai, hoả hoạn hay khi có những biến cố nhất định nào đó...Do vậy, để phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh với nhiều nội dung lớn theo quyết định 264, nên chăng qui định thống nhất quản lý nhà nước một đầu mối đối với tất cả các cơ quan, đơn vị hoạt động trên địa bàn Côn Đảo. Nếu vậy, đương nhiên chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn sẽ khác hiện nay rất nhiều.
Quan điểm phát triển Côn Đảo tại quyết định 264 của Thủ Tướng Chính phủ đã xác định: Xây dựng Côn Đảo thành Khu kinh tế - du lịch và dịch vụ chất lượng cao, tương xứng với vị trí tiền tiêu; phải có tầm nhìn dài hạn và tạo thế đột phá ngay từ giai đoạn đầu. Với sự cho phép đó, mô hình, hay nói cách khác là cơ chế quản lý Côn Đảo cần được quyết định sớm với tính đặc thù, đột phá. Có như vậy việc triển khai và thực hiện các nội dung lớn của Đề án phát triển Côn Đảo được thuận lợi và nhanh chóng. Nhất là trong việc thu hút nhân lực có trình độ tay nghề và thu hút đầu tư cho Côn Đảo.
Chủ trương của Chính phủ cho phép áp dụng ở Côn Đảo những chính sách ưu đãi nhất hiện có tại Việt Nam về lĩnh vực kinh tế. Những chính sách đó tới đây sẽ được Chính phủ ban hành cụ thể. Nhưng trước mắt, vấn đề khám chữa bệnh là hết sức khó khăn. Coân Ñaûo seõ ñeà nghò Bộ Y tế và Tổng Công ty Bảo hiểm xã hội Việt Nam một vấn đề ( Khoâng bieát coù ñöôïc chaáp thuaän hay khoâng)? Cụ thể là, cho phép thanh toán bảo hiểm y tế- ñối với những người có bảo hiểm y tế, trong các trường hợp chuyển bệnh nhân điều trị trực tiếp từ Côn Đảo về các bệnh viện Trung ương tại thành phố Hồ Chí Minh. Tức bỏ qua giai đoạn chuyển theo tuyến về bệnh viện tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu. Bởi vì, hầu hết các trường hợp chuyển viện điều trị (kể cả điều trị thường và điều trị cấp cứu) đều theo đường hàng không về thành phố Hồ Chí Minh vì không có tuyến bay Côn Đảo-Vũng Tàu. Nhưng nếu thực hiện theo qui định hiện nay, buộc phải chuyển theo tuyến mới thanh toán tiền bảo hiểm y tế thì người bệnh phải quay ngược về bệnh viện Bà Rịa bằng đường bộ sẽ vừa mất thời gian vừa tốn kém lại ảnh hưởng đến sức khoẻ bệnh nhân.
Chấm hết ở đây là vừa bác nhỉ? Những gì biết, nãy giờ em đã phát thanh! Bác thấy thế nào? Có lọt tai không?
Tôi bảo: Chú Thủ hiểu Côn Lôn như ma xó, còn ăn nói thì hay bằng... tuyên giáo!
Thủ cười hì hì... bác chỉ được cái nói đúng! Trước khi về Đài, em là cán bộ tuyên giáo huyện ủy mà lỵ!
Côn Đảo, tháng 9/2008
.JPG)
